Yargıtay'dan Emsal Karar: Her televizyon çalışanı "Gazeteci" sayılamaz!

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, televizyon kanalında idari, mali ve stratejik konularda (yayın hakları, bütçe, operasyon vb.) görev yapan çalışanların, haberin oluşumuna doğrudan katkı sağlamadıkları sürece 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında ("gazeteci") değerlendirilemeyeceğine hükmetti.

Verilen bu karar, medya ve televizyon sektöründe çalışanların tabi olacağı iş kanununun belirlenmesi bakımından önemli bir içtihat niteliği taşıyor.

Dava Süreci Nasıl Gelişti?
İddia: Davacı, televizyon kanalında yayın yönetim ve içerik müdürü ile spor içerik müdürü unvanlarıyla çalıştığını; spor haklarına ilişkin sözleşmelerin takibi, yayınların planlanması, spor programları ile haberlerine ilişkin yayın ekiplerinin yönlendirilmesi gibi işleri yürüttüğünü belirterek işçilik alacakları ve tazminat talebiyle dava açtı.

Savunma: Davalı şirket ise davacının mali ve stratejik konularda üst pozisyonlarda görev yaptığını, haberin oluşumuna doğrudan katkı sağlamadığını ve fikir-sanat işiyle uğraşmadığı için 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında olmadığını savundu.

Mahkemeler Ne Karar Verdi?:

İlk Derece Mahkemesi: Davacının sarı basın kartının bulunmadığı ve haber biriminde çalışmadığı gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi olduğuna karar vererek davanın kısmen kabulüne hükmetti.

Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf): Tanık beyanlarına dayanarak davacının 5953 sayılı Kanun'a tabi olarak çalıştığını kabul etti ve yerel mahkeme kararını bu doğrultuda kaldırdı.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin Değerlendirmesi ve Gerekçesi
Dosyayı temyiz incelemesinden geçiren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, şu temel hukuki kriterlere dikkat çekti:

Sarı Basın Kartı Şartı Değil: Bir çalışanın 5953 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığının belirlenmesinde sarı basın kartı sahibi olup olmaması tek başına belirleyici bir unsur değildir.

Özel Radyo ve Televizyonlarda Kriter: Özel radyo ve televizyonların haber birimlerinde çalışanlar için "fikir ve sanat işi yapma" şartı aranmasa da, "haberle ilgili birimde çalışma" kavramı mutlaka haberin oluşumuna doğrudan katkı sağlama şeklinde değerlendirilmelidir. Haber müdürü, muhabir, spiker ve kameraman bu kapsama girerken; idari ve teknik personel bu kapsam dışındadır.

Somut Olaydaki Durum: Yapılan incelemede, davacının e-postaları ve tanık anlatımları doğrultusunda; ağırlıklı olarak spor içerik hakları, yayın hakları, uluslararası hak sahipleriyle anlaşmalar, program satışı, bütçe ve operasyon gibi idari, stratejik ve mali alanlarda görev yaptığı saptandı.

Baskın İşin Niteliği: Davacının baskın işinin; yayın içeriğini denetleme, editoryal kararlar alma veya yayın akışını gazetecilik faaliyeti kapsamında yönetme gibi haberin oluşumuna doğrudan katkı sunan bir pozisyonda olmadığı anlaşıldı.

Karar
Yargıtay, "gazeteci" vasfını taşımayan davacı hakkında 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekirken, 5953 sayılı Basın İş Kanunu hükümleri üzerinden inceleme yapılmasını hatalı bularak Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozdu.